 Прывід беларускай АЭС блукае па Еўропе. 2 сакавіка ў нашай былой сталіцы, а цяпер галоўным горадзе Літоўскай Рэспублікі – Вільні – адбыліся грамадскія слуханні. На іх беларускі бок прэзентаваў праект будучай атамнай станцыі, якая размесціцца ў 23 км ад дзяржаўнай мяжы і ў 50 км ад міжнароднага аэрапорта “Вільня”. Калі недалёка ад Горак хацелі пабудаваць АЭС, дык у мясцовых жыхароў ніхто не пытаўся. Напэўна, чыноўнікі не лічылі патрэбным звяртацца да нас, да сваіх грамадзянаў. Яно, пэўна ж, і правільна. Што мы ведаем, “дурненькія”? Наверсе ж мазгі – огого!
Не пыталіся і ў жыхароў Астраўца (Гродзенская вобласць), дзе было ў рэшце рэшт вырашана будаваць станцыю. Калі не лічыць, безумоўна, грамадскія слуханні, падчас якіх адзін з чыноўнікаў чытаў пазітыўны верш пра АЭС, а расійскі інжынер-фізік Андрэй Ажароўскі са стосам крытычных дакументаў з нагоды будаўніцтва станцыі не быў дапушчаны ў залю і нават атрымаў сем сутак.
Іншая справа – міжнародная супольнасць. Ад яе не адкруцішся. Таму ў Віленскім універсітэце і была арганізаваная дыскусія, каб даць ацэнку ўздзеяння на навакольнае асяроддзе будучай АЭС. Паводле інфармацыі прэс-службы Міністэрства энергетыкі Беларусі, справаздачу прадставілі спецыялісты дырэкцыі будаўніцтва атамнай электрастанцыі і дэпартамента па развіцці ядзернай энергетыкі Мінэнерга.
Слуханні пачаліся са скандалу. Аказалася, што прывезены айчыннымі спецыялістамі даклад быў на рускай мове, якую не разумела вялікая частка аўдыторыі. Запрошаная перакладчыца блыталася ў тэрмінах, таму многія ўдзельнікі пакінулі залю, не бачачы сэнсу працягваць размову “глухога з нямым”.
Як паведаміў раніцай літоўскі партал DELFI, cярод тых, хто пакінуў дыскусію, быў і старшыня парламенцкага Камітэта па ахове навакольнага асяроддзя Літвы Ёнас Шыменас.
– Тое, што адбываецца тут – абсурд, – заявіў палітык журналістам. Па-першае, прысутнічае моладзь, якая не разумее па-руску, а арганізатары не забяспечылі пераклад. Аб чым мы можам гаварыць? Гэта зносіны глухога з нямым. Прапаноўваюць сёння выслухаць, заўтра пачытаць, і паставяць “плюсікі” – сустрэча адбылася. Мерапрыемства было, але мы нічога не пачулі. Гэта беспарадак, тым больш, што ў зале знаходзіцца віцэ-міністр аховы навакольнага асяроддзя Александрас Сруогіс. Думаю, мы запатрабуем палітычнай адказнасці міністэрства”, – сказаў дэпутат Шыменас.
Намесніца старшыні камісіі развіцця Віленскага гарадскога савета і прадстаўнік некалькіх грамадскіх арганізацый Раса Навіцкене таксама не стрымлівала эмоцыі.
– У выпадку, не дай Бог, аварыі, у нас будзе знішчана сталіца, тэрыторыя краіны забруджана на 80%. Чаму нічога гэтага няма ў справаздачы? Гэта ж генацыд літоўскага народа!” Так, цытуе яе словы партал газеты “Наша ніва”.
Дзіўныя гэтыя літоўцы. Не глядзяць яны наша тэлебачанне і газет не чытаюць. Іначай бы ведалі, што баяцца АЭС – не варта. Во беларусы не баяцца, калі верыць ізноў жа тэлебачанню і газетам. А мы ж ім верым, мы ж не літоўцы.
Выканаўчы сакратар кааліцыі Літоўскіх няўрадавых арганізацый па ахове навакольнага асяроддзя Лінас Вайнюліс сказаў DELFI, што будзе дамагацца паўторнай прэзентацыі справаздачы. Пра гэта ён паабяцаў запатрабаваць у сваім пісьмовым звароце да Канвенцыі аб Ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе.
Разам з тым некаторыя прадстаўнікі літоўскага боку выказаліся ў падтрымку праекта. Беларус з Вісагінаса Алег Давідзюк, былы начальнік аддзела Ігналінскай АЭС, нагадаў, што атамныя станцыі будуюць у многіх развітых краінах. “Падчас працы Ігналінскай станцыі беларусы сваю станцыю наўрад тут бы ставілі, зараз яна запаўняе акно, якое ўтварылася. Ёсць прымаўка: за што змагаліся, на тое і наткнуліся”, – зазначыў Давідзюк.
Паводле яго слоў, сотні будаўнікоў і эксплуатацыйных спецыялістаў Вісагінаса ўжо зараз гатовы ехаць на будаўніцтва ў Астравец. Перадае інфармацыйнае агенцтва БелаПАН.
Пасля заканчэння сходу беларускі пасол у Літве Уладзімір Дражын заявіў журналістам, што, нягледзячы на цяжкасці, удзельнікі сходу змаглі зразумець адзін аднаго і варта лічыць, што слуханні адбыліся.
Пасля заканчэння слуханняў літоўская грамадскасць павінна да канца месяца накіраваць сваю рэакцыю ў Міністэрства аховы навакольнага асяроддзя краіны. З улікам гэтых пажаданняў Літва сфарміруе пазіцыю па будаўніцтве Беларуссю АЭС, але правам вета яна, як любая замежная дзяржава, не валодае.
Ілля Заранок |
