Нашаму кіраўніцтву да зарэзу патрэбны танны газ і нафта, каб працягнуць хоць на які яшчэ год сённяшні “камунізм”. Казахскаму – трэба прадаваць сваю сыравіну, металы, збожжа, але ж усе экспартныя нафтаправоды і чыгуначныя шляхі ідуць праз Расію, якая абдзірае за транзіт бедных казахаў як ліпку. Таму яны спадзяюцца на зніжэнне транспартных выдаткаў і ўсталяванне роўных з Расіяй экспартных тарыфаў. У Расіі, у сваю чаргу, ёсць і эканамічны і геапалітычны разлік. Яшчэ багата хто з кіраўніцтва гэтай краіны спіць і бачыць адраджэнне “магутнага СССР”. Грошай на тое, каб рэальна фінансаваць палітычную інтэграцыю Расія ніколі не мела, а зараз не мае тым больш. Паглядзіце, як “грабуць” у розныя бакі ад Масквы і Татарстан, і Каўказ, і Далёкі Усход. Моцы ж на “інтэграцыю” з дапамогай зброі таксама сёння няма. Вунь, Чачню з Дагестанам ужо 15 год “аперыруюць” і ўсё ніяк не скораць.

Менавіта таму прыватна мне ўсе гэтыя “інтэграцыйныя танцы” нагадваюць гульню за картачным сталом “круцялёў”, кожны з якіх спадзяецца лёгка “кінуць” двух іншых. Інакш кажучы, вырашыць за чужы кошт свае сённяшнія вострыя праблемы. Але пытанне ў тым, што ўзровень “гульцоў” прыкладна аднолькавы, таму пераможцы быць у прынцыпе не можа. Тым больш ніколі ў гісторыі не было, каб “саюз жабракоў” іх узбагаціў.

Як жа ідзе тая гульня? Ды проста. Расія разважае так. Хочаце, беларусы, таннай нафты? Тады перасядзьце з “іншамарак” на “Жыгулі” ды “Волгі” ды пусціце свабодна ў крамы расійскі (а можа хутчэй кітайскі?) тавар. Вам, казахі, патрэбны нафтаправоды, чыгунка? Няма праблемаў! Аддайце пакеты акцый вашых лепшых прадпрыемстваў і будзем дзяліць вашы даходы разам. У сваю чаргу нашы ўлады адразу дастаюць з рукавоў свае козыры: палохаюць Маскву здачай апошняга “заходняга фарпоста”. Казахстан таксама не спіць у шапку і пагражае пракласці трубы ў абыход РФ праз Каспій на захад у Еўропу і на ўсход – у Кітай.

Увесь гэты шантаж аднаго іншым працягваецца замест рэальнай працы па інтэграцыі ў сусветную эканоміку, па далучэнні да Сусветнай гандлёвай арганізацыі. Бо менавіта развітыя краіны маглі б нам прапанаваць так неабходныя сёння тэхналогіі, інвестыцыі, інавацыйныя падыходы ў вытворчасці і сістэме падрыхтоўкі кадраў. А так, на жаль, паважаныя землякі, нам пакуль застаецца толькі спадзявацца, што ўсе гэтыя “мытныя гульні” паціху заглухнуць, і нам або нашым дзецям не давядзецца плаціць удвая даражэй за ўласных “жалезных коней”.

Андрэй Юркоў, эканаміст-менеджэр