Узгорак
Горки БГСХА Дрибин Мстиславль Пустынки Добрая Ленино Паршино Рясно Горкі БДСГА Дрыбін Мсціслаў Пустынкі Ходасы Паршына Расна Horki Gorki Drybin
Надвор'е ў Беларусі - %D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BA%D1%96 Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ.org

першаябібліятэкавідэаinternet-рэгіёнуфоруммапапра horki.infoкантактыenglish
Пашпарт рэгіёну Фотаблог Узгорак
Горкі: даты і падзеі

Па звестках гісторыкаў, першыя людзі з’явіліся на тэрыторыі сучаснага Горацкага раёну ў эпоху мезаліту (X-VII ст. да н.э.). Аб гэтым сведчаць знойдзеныя рэшткі тагачасных стаянак ля в.Вялікія Шарыпы і Пнеўшчына. Напачатку Нашай эры тут жылі плямёны балтаў. Са старажытных гарадзішчаў таго часу найбольш буйныя і вядомыя тыя, што знаходзяцца ля вёсак Горы і Мікадзімава. У другой палове I тысячагоддзя ў вярхоўях р.Проня з’явіліся крывічы.

У X-XI вяках сучасныя Горацкія землі ўваходзілі ў склад Кіеўскай Русі, а з адасабленнем у XI ст. – Полацкага княства.

Першыя пісьмовыя звесткі пра тэрыторыю раёна вядомыя з ХII стагоддзя, калі гэтыя землі належалі Смаленскаму княству. У 1497 г. У “Літоўскай метрыцы” ўпершыню з’явіўся запіс пра сучасную в.Горы. Горкі ўпершыню ўзгаданыя ў такім жа дакуменце ў 1544 г.

На мяжы ХIII-XIV вякоў Горацкая зямля увайшла ў склад ВКЛ.

У 1619 годзе Горкі атрымалі ад Ільва Сапегі “Статут аб вольнасцях”. На той час наш горад быў рамесленым цэнтрам.

У 1676 г. у Горках было заснаванае праваслаўнае брацтва, пры ім – школа.

Падчас Паўночнай вайны ў 1709 годзе тут спыняўся Пётр І. Пагорак, дзе стаяў ягоны шацёр, зараз завецца Пятровай горкай.

У 1717 годзе горад з навакольнымі землямі набыў князь Меншыкаў і валодаў імі да высылкі ў Сібір у 1727 годзе.

Пасля канчатковага пераходу пад уладу Расіі ў 1772 годзе Горацкая зямля была падзеленая паміж Аршанскім, Чавусскім, Мсціслаўскім і Копысскім уездамі. Напрыканцы ХVIII стагоддзя Горкі сталі ўласнасцю графа Салагуба.

З ліпеня па лістапад 1812 г. Горацкая зямля знаходзілася пад акупацыяй французскіх войск.

У 1828 г. за невыкананне абавязальніцтваў па забеспячэнні арміі Кутузава ў 1812 г. харчаваннем, урад вырашыў канфіскаваць Горы-Горацкі маёнтак (Ён уключаў на той час 15 фальваркаў, 2770 прыгонных і 1760 дзесяцін зямлі) у графа Л.Салагуба.

15 жніўня 1840 г. адбылося ўрачыстае адкрыццё Горы-Горацкай земляробчай школы, якая ў 1848 г. была пераўтворана ў земляробчы інстытут. У 1859 г. былі адчынены каморніцка-таксатарскія курсы.

Школа мела 2 разрады: 1-ы (ніжэйшы) і 2-і (вышэйшы). Тэрмін навучання ў кожным – 3 гады. У 1848 г. ніжэйшы разрад пераўтвораны ў земляробчае вучылішча з 4-гадовым тэрмінам навучання, а Вышэйшая сельскагаспадарчая школа – у Горы-Горацкі земляробчы інстытут.

Інстытут існаваў у 1848-1864 і 1919-1925 гг. Гэта першая ВНУ сельскагаспадарчага профілю ў Беларусі. У розныя гады ў інстытуце навучалася ад 112 да 222 студэнтаў. За ўдзел студэнтаў і выкладчыкаў у паўстанні 1863-1864 гг. інстытут у 1864 годзе быў пераведзены ў Санкт-Пецярбург. У 1919 г. адноўлены ў Горках.

У Горацкім гісторыка-этнаграфічным музеі знаходзяцца фотакопіі пісем Т.Р.Шаўчэнкі, якія ён дасылаў прафесару Н.Ф.Каралёву. Існуе версія, што аўтарам беларускай паэмы "Тарас на Парнасе" з'яўляецца студэнт нашага ВНУ. З 1851 па 1853 год тут вучыўся П.А.Бахмецьеў, прататып галоўнага героя рамана М.Г.Чарнышэўскага "Што рабіць?" Рахмецьева.

Сярод выпускнікоў інстытута вядомыя вучоныя А.В.Саветаў, І.А.Сцебут, А.М.Бажанаў, А.П.Людагоўскі, І.М.Чарнапятаў і інш.

1852 г. Выйшаў першы том “Записок Горы-горецкого земледельческого института» - першага ў Расейскай імперыі перыядычнага сельскагаспадарчага навуковага выдання.

У 1861 годзе мястэчка Горкі пераведзена ў стан павятовага горада, і быў утвораны Горацкі павет. Існаваў па 1924 г. Плошча складала 2487 кв. вёрст, насельніцтва каля 80 тыс.чал.

У канцы ХIX ст. уключаў 12 валасцей: Баеўскую, Гарадзішчанскую, Горацкую, Дубровенскую, Любініцкую, Маслакоўскую, Нічыпаравіцкую, Пугляеўскую, Раманаўскую (з кастр.1918 г. Ленінская), Саўскую, Святошыцкую, Хаўбнянскую. Была заснавана гарадcкая дума.

У 1862 г. сфарміравалася падпольная студэнцкая арганізацыя.

У наступным годзе паўстанцы на чале з Людвігам Звяждоўскім, паплечнікам Кастуся Каліноўскага, вызвалілі Горкі ад царызму. Але паўстанне было задушана.

1867 г. Урадам зацверджанае палажэнне аб гербе горада.

У 1888 г. дзейнічала 7 паўкустарных прадпрыемстваў, у 1900 - 29, а ў 1904 - 34.

Напачатку 1902 года ў Горках была арганізаваная першая сацыял-дэмакратычная група, а ў 1903-04 г.г. – арганізацыі сацыял-дэмакратаў і Бунда.

7 красавіка 1919 г. Горацкія сярэднія сельгасустановы рэарганізаваныя ў Горацкі сельскагаспадарчы інстытут. У гэтым жа годзе, 10 кастрычніка, пачала працаваць Беларуская сэкцыя студэнтаў інстытуту.

1921 г. Пачаў працаваць ўчастак чыгункі Ворша-Крычаў, які праходзіў праз Горкі. Пабудаваны будынак чыгуначнай станцыі “Беларускія Горкі” (з 1930 г. – Пагодзіна”).

17 ліпеня 1924 года утворана Аршанская акруга, у склад якой увайшоў Горацкі павет.

5 жніўня 1925 года ўтвораная Беларуская акадэмія сельскай гаспадаркі імя Кастрычніцкай рэвалюцыі. У 1926 г. тут адкрыты двухгадовы ўніверсітэт для сялян (з 1930 г. – калгасны універсітэт)

22 кастрычніка 1930 г. Выйшаў першы нумар раённай газеты “Ленінскі шлях”.

Напачатку ліпеня 1941 раён быў захоплены фашыстамі. За гады акупацыі было спалена 110 вёсак, загінула каля 8 тыс. жыхароў.

У кастрычніку 1943 г. была вызваленая ўсходняя частка раёна, а 26 чэрвеня 1944 г. раён быў вызвалены поўнасцю.

12 кастрычніка 1943 года пад в.Леніна ўпершыню ўступіла ў бой з фашыстамі 1-я дывізыя польская дывізія імя Тадэвуша Касцюшкі.

1948 г. сельскагаспадарчы інстытут рэарганізаваны ў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію.

У 1953 г. у Горках была заснаваная музычная школа, а ў 1957 – адкрыты Дом піянераў.

5 жніўня адкрыта паветраная лінія Горкі-Менск. Пачаў працаваць аэрапорт, які зараз не функцыянуе.

У 1967 годзе пабудаванае штучнае возера на р.Парасіца. На яго беразе закладзены парк імя 50-годдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі.

1968, 12 кастрычніка у в.Леніна адбылося ўрачыстае адкрыццё мемарыялу савецка-польскай баявой садружнасці.

1974 г - у в.Леніна пачало працу Горацкае педагагічнае вучылішча. Адчынены будынак аўтавакзала.

1975 г. – пабудаваны мемарыял “Смуткуючая маці”. Ля яго запалены Вечны агонь.

1984 г. – заснаваны раённы гісторыка-этнаграфічны музэй.

1987 г. Пачаў працаваць гарадскі стадыён.

1989 г. Частка тэрыторыі раёну перададзеная ў склад новаўтворанага Дрыбінскага раёну

1999 г. Пачала выдавацца першая ў Горках прыватная газета “Региональные ведомости”.

З 2007 г. у горках працуе сайт horki.info ).

 

падзяліся з сябрамі:

Апошняе ў фотаблогу

Відэа
Зміцер Вайцюшкевіч: Танга
 
Галоўнае на сайце

Cюжэты:

Чэмпіянат вобласці па футболе   Інтэрв'ю   Меркаванні  Эканоміка   Даслана чытачамі   Андрэй Юркоў   Уладзімір Ліўшыц   Акадэмія   Падзеі   Афіша   Рэгіянальнае развіццё   Сайт   Спынім карупцыю   АЭС

Навіны TUT.BY



Апытанні
Дзе Вы ёсць?

далучайся да нас: Горки вконтакте Відэа з Горак Горкі на twitter Мой статус

© 2010 horki.info Інфармацыйны сайт пра Горацкі, Дрыбінскі і Мсціслаўскі раёны Магілёўскай вобласці.
Belarda.org: Бабруйск, Барысаў, Белаазёрск, Брэст, Бярозаўка, Гарадок, Гомель, Горкі, Гродна, Жодзіна, Масты, Орша, Рэчыца, Светлагорск, Смалявічы, Свiслач
Рух «За Свабоду»  НАША НІВА  Нашыя дзеткі  Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ.org Будзьма разам! Гіт-парад Тузін Гітоў. Слухай ды выбірай!